معاون علمی رئیسجمهور از حمایت معاونت علمی برای تولید بار اول سه ماهواره ملی توسط یك شركت دانشبنیان و در قالب همكاری مشترك با سازمان فضایی كشور خبر داد.
حسین افشین، معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رییسجمهور، در آستانه روز ملی فناوری فضایی، از شركت دانشبنیان امید فضا، سازنده ماهوارههای ملی با كاربردهای تصویربرداری و مخابراتی، بازدید كرد و با گفتوگو با فعالان این شركت دانشبنیان، در جریان آخرین فعالیتها، دستاوردها و برنامههایشان قرار گرفت.
این بازدید با هدف بررسی آخرین دستاوردهای بخش خصوصی در صنعت فضایی كشور و ارزیابی روند توسعه منظومههای ماهوارهای بومی انجام شد و در جریان آن، حمایت معاونت علمی از ساخت سه ماهواره ملی در قالب قرارداد تولید بار اول به تصویب رسید.
حمایت از تولید بار اول سه ماهواره بومی
معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور، با اشاره به حمایت هدفمند دولت از توسعه صنعت فضایی با نقشآفرینی شركتهای دانشبنیان، افزود: امروز صنعت فضایی بهعنوان یكی از پیشرانهای راهبردی اقتصاد دانشبنیان، نقشی كلیدی در اقتدار ملی، توسعه فناوریهای پیشرفته، ایجاد اشتغال تخصصی و حضور مؤثر در زنجیره ارزش جهانی ایفا میكند.
رییس بنیاد ملی نخبگان، ادامه داد: بر همین اساس، دولت با تمركز بر تجاریسازی فناوریهای فضایی، توسعه ماهوارههای بومی، تقویت زیستبوم نوآوری و افزایش مشاركت بخش خصوصی، برنامهریزی منسجمی را برای شتابدهی به این حوزه در دستور كار قرار داده است.
افشین، از انعقاد قراردادهای تولید بار اول با این شركت دانشبنیان خبر داد و گفت: دو ماهواره كوثر نسخه 1.6 و یك ماهواره كوثر نسخه 1.7 با حمایت معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاست جمهوری ساخته میشود و با پشتیبانی سازمان فضایی كشور در مدار قرار خواهد گرفت. این سه ماهواره، گام نخست برای تكمیل فناوریهای كلیدی مورد نیاز جهت شكلگیری منظومه ماهوارهای بومی در مقیاس بزرگتر به شمار میروند.
امید فضا؛ از یك تیم دانشجویی تا بازیگر خصوصی صنعت فضایی
در جریان این بازدید، دستاندركاران شركت امید فضا با تشریح روند شكلگیری و توسعه این مجموعه، به تشریح برنامههای آینده در حوزه بالادستی و پاییندستی این صنعت پرداختند. این گزارشها، شامل تشریح فعالیتها در مسیر طراحی و ساخت ماهواره، پرتاب، توسعه شبكه ایستگاههای زمینی در حوزه بالادستی و همچنین ارائه خدمات مبتنی بر دادههای ماهوارهای در حوزه پاییندستی این صنعت بود.
حسین شهرابی، مدیرعامل این شركت دانشبنیان، در جریان این بازدید گفت : شركت امید فضا، با حمایت معاونت علمی ریاست جمهوری و مشاركت جمعی از دانشجویان دانشگاه صنعتی امیركبیر، با هدف ورود بخش خصوصی به صنعت فضایی كشور تأسیس شده است. این شركت پس از حدود پنج سال فعالیت تحقیقاتی و فناورانه، در آبانماه 1403 نخستین پرتاب موفق خود را با ارسال دو ماهواره كوثر بهعنوان ماهواره تصویربرداری و هدهد بهعنوان ماهواره مخابراتی به مدار زمین رقم زد.
به گفته این فعال فناور، كمتر از یك سال پس از این پرتاب، نمونه ارتقایافته ماهواره كوثر كه تركیبی از مأموریتهای كوثر و هدهد بود، در هفتم دیماه 1404 به مدار ارسال شد و هماكنون در مدار فعال بوده و خدمات آن از طریق ایستگاههای زمینی در حال بهرهبرداری است.
مدیرعامل شركت دانشبنیان امید فضا اعلام كرد: بر اساس برنامهریزی انجامشده، این مجموعه قصد دارد تا سال آینده، پس از موفقیتهای بهدستآمده در مأموریتهای پیشین، نسبت به تكثیر ماهواره فعلی و پرتاب همزمان آن با یك ماهواره مجهز به سامانه پیشران و قابلیت تغییر مداری اقدام كند. ساخت و پرتاب سه ماهواره، مقدمهای برای تحقق هدف كلان شركت در استقرار یك منظومه 200 ماهوارهای تا افق سال 1407 خواهد بود.
توسعه سرمایه انسانی جوان در صنعت فضایی
مدیرعامل شركت دانشبنیان امید فضا با بیان اینكه این مجموعه، فعالیت خود را با پنج نفر آغاز كرده و اكنون نزدیك به 70 نیروی متخصص را در اختیار دارد، ادامه داد: میانگین سنی نیروهای این شركت 26 سال است و برنامهریزی برای توسعه نیروی انسانی تا 180 نفر در راستای تحقق منظومه ماهوارهای در حال انجام است؛ موضوعی كه پیشتر نیز مورد تأكید رهبر معظم انقلاب قرار گرفته و بهعنوان نمادی از توان جوانان نخبه كشور در صنعت فضایی مطرح شده است.
شهرابی، با بیان اینكه شركت امید فضا، بدون انتظار برای استقرار كامل ماهوارههای اختصاصی، حضور خود در بازار خدمات پاییندستی را آغاز كرده و تمركز اصلی خود را بر توسعه كاربردهای كشاورزی دقیق قرار داده است، افزود: پایش مزارع، مراتع و باغات، هوشمندسازی ماشینآلات كشاورزی، مدیریت ناوگانهای لجستیكی و بهینهسازی زنجیره تأمین محصولات كشاورزی از جمله خدماتی است كه با استفاده از دادههای ماهوارهای، دادههای میدانی و سایر منابع اطلاعاتی در این شركت توسعه یافته است. این خدمات برای طیف متنوعی از ذینفعان شامل نهادهای حاكمیتی، شركتهای كشت و صنعت، كشاورزان خرد و فعالان زنجیره تأمین كشاورزی ارائه میشود.
مدیرعامل شركت دانشبنیان امید فضا به توسعه سامانههای بومی در حوزه پاییندستی اشاره كرد و گفت: از جمله آنها سامانه ارائه تصاویر ماهوارهای و سامانه خدمات ارزشافزوده تصاویر با تمركز بر كشاورزی دقیق است. این سامانهها بهصورت تحت وب طراحی شدهاند و امكان ثبتنام و بهرهبرداری مستقیم كاربران را فراهم میكنند. تاكنون حدود 12 هزار كاربر در این سامانهها ثبتنام كردهاند و سطح پوشش خدمات كشاورزی دقیق به حدود 80 هزار هكتار رسیده كه پیشبینی میشود تا پایان سال به 200 هزار هكتار افزایش یابد.
قرارداد تولید بار اول در مسیر توسعه زیرساخت منظومه 200 ماهوارهای
در پایان این بازدید، با هماهنگی انجامشده میان معاونت علمی و سازمان فضایی كشور، حمایت از تولید بار اول سه ماهواره بومی در قالب یك قرارداد تولید بار اول مورد تأكید قرار گرفت. هدف از این قرارداد، تكمیل فناوریهای كلیدی مورد نیاز برای منظومه 200 ماهوارهای، آمادهسازی بازار خدمات و تسریع تعاملات بینالمللی عنوان شد. در این چارچوب، استفاده از ظرفیتهایی نظیر اعتبار مالیاتی و پیشخرید خدمات نیز در دستور كار قرار دارد.
با توجه به پیشرفتهای روزافزون صنعت فضایی در ابعاد جهانی، ایران نیز به كمك شركتهای دانشبنیانی از جمله امید فضا، به این صنعت ورود كرده است و در حال كاهش فاصله خود با روندهای جهانی است.
با توجه به تحول قابل توجه صنعت ماهوارههای فضایی طی سالهای اخیر، شركتهای خصوصی در كشورهای مختلف با هدف ایجاد منظومهها و مگامنظومههای ماهوارهای وارد این حوزه شدهاند، نمونههایی مانند منظومههای تصویربرداری و مخابراتی در آمریكا، چین و روسیه نشاندهنده حركت جدی جهان به سمت خصوصیسازی صنعت فضایی است.
در این چارچوب، ورود شركتهای دانشبنیان برخاسته از بخش خصوصی در ایران با حمایت معاونت علمی زمینهساز حضور كشور در رقابت جهانی صنعت فضایی شده است؛ موضوعی كه پس از پرتاب ماهوارههای كوثر و هدهد، بازتاب بینالمللی نیز داشته و در رسانههای خارجی از آن بهعنوان ورود ایران به رقابت جهانی فضایی یاد شده اس
